Welke omstandigheden bevorderen of belemmeren het leren van (kwetsbare) volwassenen?

  • Werknemers uit verschillende sectoren in Nederland (grootste sectoren en beïnvloed door technologische vooruitgang)

  • In het onderzoek zijn ook welzijn, gezondheidszorg, overheid, onderwijs, financiën, chemie, technologie en geavanceerde productie opgenomen

  • 17 deelnemers in totaal, waarvan 8 mannen en 9 vrouwen

Steekproef

  • Kwalitatief onderzoek verkent de individuele en contextuele voorwaarden voor leren

Methode

  • Semi-gestructureerde interviews: Gesloten en open vragen, aangevuld met vereenvoudigde uitleg en visuele hulpmiddelen

  • De interviewees werden aangemoedigd om na te denken over hun leerervaringen op de werkplek

Dataverzameling

Dataverzameling

Figuur 1: Gericht op het verbreden van het begrip van leren bij de deelnemers door verschillende vormen van zowel formeel als informeel leren te tekenen

Figuur 2: Gericht op het bewustmaken van deelnemers van het brede scala aan potentiële factoren die hun betrokkenheid bij een werk-gerelateerd leren beïnvloeden.

Factoren die het leren van (kwetsbare) volwassenen bevorderen of belemmeren

Individuele antecedenten

Socio-demografische factoren

De onderwijsachtergrond beïnvloedt de leeractiviteiten van de deelnemers

Ras en etniciteit werden minder vaak genoemd, maar het beïnvloedde zowel de toegang tot leerervaringen als de kansen op werk

Leeftijd en carrière fase beïnvloedt leeractiviteiten waarbij verschillende leeftijdsgroepen te maken hebben met verschillende uitdagingen en mogelijkheden op het gebied van leren. Oudere deelnemers hadden meer ervaring, maar sommigen waren minder gemotiveerd om te leren en zich te ontwikkelen, omdat ze bijna met pensioen gingen

Mentale en fysieke gezondheidstoestanden beïnvloeden het vermogen van deelnemers om deel te nemen aan leeractiviteiten

Financiële middelen spelen een rol, waarbij werknemers bereid zijn te investeren in cursussen als ze een kennisgebrek ervaren. Ze zijn echter kritisch over de kwaliteit en proberen het maximale uit hun investering te halen. Vooral voor zelfstandig ondernemers kan financiering een uitdaging zijn

Gezinsverantwoordelijk-heden, vooral die met betrekking tot kinderen, hadden een grote invloed op het vermogen om te leren

Individuele antecedenten

Contextuele antecedenten

Contextuele en organisatorische antecedenten werden geïdentificeerd, waaronder functiekenmerken, kenmerken van de organisatie en trends en eisen op de arbeidsmarkt.

Onderliggende mechanismen die deelname aan
werk-gerelateerd leren beïnvloeden

Versterkings mechanismen

Compensatie mechanismen

Interferentie mechanismen

Versterking: wanneer sterktes of belemmeringen zich vermenigvuldigen

  • Positieve interacties tussen factoren kunnen een omgeving creëren waarin leren floreert. Bijvoorbeeld: werknemers met hoge motivatie die werken in een ondersteunende omgeving nemen vaak meer deel aan trainingen en andere leermogelijkheden

  • Daarentegen kan negatieve versterking optreden wanneer barrières zoals financiële problemen of gebrek aan werkplekondersteuning samenkomen, waardoor het moeilijker wordt voor individuen om deel te nemen aan leeractiviteiten

Compensatie: de gaten vullen

  • Soms kan een sterke factor zwaktes in een andere compenseren. Bijvoorbeeld: een bedrijf met een sterke leercultuur kan het gebrek aan zelfvertrouwen of beperkte eerdere opleiding van een werknemer compenseren, waardoor deze kan deelnemen en slagen in leeractiviteiten.

  • Evenzo kan een proactieve houding of zelfmotivatie van een individu uitdagingen zoals een gebrek aan middelen of organisatorische steun overwinnen.

Interferentie: wanneer factoren elkaar ondermijnen

  • In sommige gevallen heft een factor de potentiële voordelen van een andere op. Bijvoorbeeld:

    • Een zware werkdruk kan werknemers ervan weerhouden om gebruik te maken van beschikbare trainingsprogramma's.

    • Een werkplek met rigide hiërarchieën of een gebrek aan psychologische veiligheid kan werknemers ontmoedigen om deel te nemen aan leren, zelfs als ze gemotiveerd zijn of toegang hebben tot middelen.

Praktijkvoorbeelden